Asbads and Watermills of Darmian County: Identification, Documentation, and Architectural Typology

Document Type : Research Article

Authors

1 Graduate of the master’s program in Architecture, Faculty of Art and Architecture, Zabul University

2 department of history and archaeology, Lorestan University

3 Associate Professor of Architecture, Faculty of Art and Architecture, Zabul University

10.22034/ahdc.2026.24315.1909

Abstract

Windmills and watermills in Darmiyan County constitute some of the most significant traditional structures in eastern Iran. Their emergence and continued use resulted from the long-term adaptation of local communities to natural resources and climatic conditions. This study aims to identify, document, and analyze the spatial and architectural characteristics of these structures and to elucidate their settlement patterns, morphological diversity, and relationship with the surrounding environment. The principal research questions concern the following issues: What are the architectural characteristics, typological features, construction materials, and physical elements of the windmills and watermills, and what similarities and differences exist between them? How is their spatial distribution related to the geographical conditions of the region, including prevailing winds, elevation, topography, and water resources? The research employs a descriptive-analytical and comparative methodology. Data were collected through fieldwork and documentary studies, supplemented by the preparation of a distribution map of the archaeological and architectural remains using GIS software and the three-dimensional reconstruction of selected representative examples. The findings indicate that most windmills are oriented along a north–south axis in accordance with the prevailing 120-day winds and are relatively uniform in terms of their physical configuration. Their architectural structure, characterized by a single wind inlet, also differs to some extent from other examples in eastern Iran, and most of these structures date to the later centuries of the Islamic period. In contrast, watermills do not exhibit a specific geographical orientation in their construction and are predominantly located in foothill areas and adjacent to qanats and surface-water sources. These structures display considerable morphological diversity, ranging from single- and multi-room structures to two-story and rock-cut forms, demonstrating the high degree of adaptability of this architectural tradition to changing climatic conditions and the subsistence requirements of the region. The study concludes that the windmills and watermills of Darmiyan County, beyond their historical role in the local economy, represent a remarkable example of the integration of indigenous knowledge, traditional engineering, and the intelligent utilization of natural energy sources. Particularly owing to their architectural diversity and extensive spatial distribution, these structures possess considerable potential to become an important center of the region’s industrial heritage.

Keywords

Main Subjects

References

ابراهیمی، حامد؛ مرتضوی، مهدی و موسی‌پور نگاری، فریبا. (1399). تحلیل و مقایسۀ عملکرد جریان باد در آسباد منفرد سیستان و آسباد سادۀ خراسان با استفاده از نرم‌افزار ANSYS، مجلۀ معماری اقلیم گرم و خشک، 8(11): 109-123؛ 29252/ahdc.2021.13635.1328.
احراری رودی، عبدالکریم. (1383). خواف در گذر تاریخ، تربت جام: انتشارات احمد جام.
اصطخری، ابواسحق ابراهیم. (1347). المسالک و الممالک، به کوشش ایرج افشار، تهران: انتشارات بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
باستانی پاریزی، محمدابراهیم. (1367). آسیای هفت‌سنگ، تهران: انتشارات دنیای کتاب.
بلعمی، ابوعلی. (1378). تاریخ‌نامۀ طبری، ترجمه و تصحیح محمد روشن، ج2، تهران: نشر سروش البرز.
بلوک‌باشی، علی. (1367). آسیا، در دانشنامۀ بزرگ اسلامی، ج1، زیر نظر سید کاظم موسوی بجنوردی، تهران: انتشارات مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی.
بهرام‌زاده، محمد و علائی‌بخش، نرگس. (1393). مطالعه و بررسی آسیاب‌های آبی ساسانی در استان‌های سواحل خلیج‌فارس، مجلۀ مطالعات خلیج‌فارس، 1(4): 27-35.
پیگولوسکایا، تینا ویکتوریا. (1372). شهرهای ایران در روزگار پارتیان و ساسانیان، ترجمۀ عنایت‌الله رضا، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.
توسلی، محمود. (1391). ساخت شهر و معماری در اقلیم گرم و خشک ایران، تهران: انتشارات پیام.
ثعالبی، ابومنصور محمد بن عبدالملک. (1384). شاهنامۀ ثعالبی، ترجمۀ محمود هدایت، تهران: انتشارات اساطیر.
خضری، زهره و ایمانی، نادیه. (1388). آسباد تجلی‌گاه هنر و صنعت: بررسی ویژگی‌های معماری آسبادهای نشتیفان، مجلۀ نامه معماری و شهرسازی، 1(2): 111-123.
دانا، محسن. (1394). گزارش بررسی و شناسایی باستان‌شناختی بخش مرکزی شهرستان درمیان، آرشیو کتابخانۀ اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان خراسان جنوبی، منتشر نشده.
دانا، محسن؛ محمودی‌نسب، علی‌اصغر؛ صدیقیان، حسین و نیکزاد، میثم. (1402). بررسی و شناسایی باستان‌شناختی شهرستان درمیان خراسان جنوبی، مجلۀ پیام باستان‌شناس، 19: 127-145.
سرافرازی، رضا. (1373). آسیاب‌های کمره و پیشینۀ آسیاب‌های آبی در ایران، مجلۀ علوم اجتماعی، 5: 136 –
سلطانی محمدی، مهدی؛ رئیسی، مهدی؛ فهامی، مهسا. (1395). گونه‌شناسی آسیاب‌های قناتی نائین، مجلۀ مسکن و محیط روستا، 156: 127-146.
صدیقیان، حسین. (1394). گزارش بررسی و شناسایی باستان‌شناختی بخش‌های قهستان و گزیک شهرستان درمیان، آرشیو کتابخانۀ اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان خراسان جنوبی، منتشر نشده.
صدیقیان، حسین و نیکزاد، میثم. (1402). سیمای باستان‌شناسی شهرستان خوسف، خرم‌آباد: انتشارات دانشگاه لرستان.
علیخانی، فائزه؛ قربانی، مهدی و خسروی، حسن. (1402). ابتکارات محلی؛ تحلیل دانش اکولوژیک بومی در آسبادهای نشتیفان شهرستان خواف، مجلۀ پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، 13(25): 185-218.
فرح‌زا، نریمان و عباسی هرفته، محمد. (1390). آسیاب‌های قناتی یزد، مجلۀ صفه، 55: 157-164.
کراگری، حنیفه؛ پدرام، بهنام؛ ابویی، رضا. (1397). کالبد و کارکرد آسیاب‌های بشرویه، مجلۀ اثر، 80: 89 –
کریستین‌سن، آرتور. (1368). ایران در زمان ساسانیان، ترجمۀ رشید یاسمی، تهران: انتشارات دنیای کتاب.
گردیزی، ابوسعید عبدالحی. (1347). زین‌الاخبار، به‌کوشش عبدالحی حبیبی، تهران: نشر بنیاد فرهنگ ایران.
مسعودی، ذبیح‌الله؛ نجف‌زاده، علی؛ محمودی‌نسب، علی‌اصغر. (1397). نگاهی به ویژگی‌های معماری آسیاب‌های شهر بیرجند، مجلۀ اثر، 80: 101-118.
وولف، هانس، ای. (1372). صنایع دستی کهن ایران، ترجمۀ سیروس ابراهیم‌زاده، تهران: انتشارات آموزش انقلاب اسلامی.
ییت، چارلز ادوارد. (1365). خراسان و سیستان سفرنامه کلنل ییت به ایران و افغانستان، ترجمه مهرداد رهبری و قدرت­الله روشنی، تهران، نشر یزدان.
Farahi, M., & Davari, A., (2016). The creation of 120-day hurricanes of Sistan in Iran, Journal of chemical and pharmaceutical research, 8(5): 546-554.
Fleming, P. D., & Probert, S. D., (1984). The evolution of Wind-Turbines: An historical review, Applied Energy, 18: 163-177.
Khosravi, L., (2025). The Sheikh-Makan Monument in Ilam Province, Western Iran: Fire Temple or Water Mill, Journal of archaeological studies, 17(2): 217-235.
Mishmastnehi, M., (2024). Technological heritage of Persian Windmills, Iran, 62(1): 103–119.
Neely, J., (2011). Sasanian period drops tower gristmills on the Deh Luran Plain, Southwestern Iran, Journal of field Archaeology, 36(3): 232-254.
Ragheb, M., (2017). History of Harnessing Wind Power. In: Wind Energy Engineering. Elsevier. pp. 127–140.
Shepard, D., G., (1991). Historical development of the Windmill, NASA Contractor Report 4337.
Zarrabi, M., & Valibeig, N., (2021). 3D modelling of an Asbad (Persian Windmill): a link between vernacular architecture and mechanical system with a focus on Nehbandan windmill, Journal of Heritage Science, 9(108): 1-11.
 
Journal of Architecture in Hot and Dry Climate
Volume 13, Issue 21
May 2025
Pages 149-168

Files

Share

How to cite

Statistics